Begrippenlijst

De belangrijkste begrippen uit de cryptowereld, elk in twee of drie zinnen uitgelegd.

Laatst gecontroleerd op 1 november 2026

A

Adres: Openbare code waarnaar je crypto kunt sturen. Vergelijkbaar met een IBAN.
Airdrop: Gratis verdeling van tokens aan bepaalde adressen, vaak als beloning voor vroege gebruikers. Nep-airdrops zijn een bekende oplichtingstruc.
Altcoin: Elke cryptomunt behalve Bitcoin. Zie altcoins.
ASIC: Speciale chip die voor één taak is gebouwd, bijvoorbeeld bitcoin-mining.

Bear market: Langere periode van dalende koersen. Het tegenovergestelde heet bull market.
Blok: Pakket transacties dat aan de blockchain wordt toegevoegd.
Box 3: Het deel van de inkomstenbelasting waarin vermogen, waaronder crypto, wordt belast. Zie belasting.
Bridge: Dienst die waarde tussen twee blockchains verplaatst. Bridges waren doelwit van enkele van de grootste hacks.

CASP: Crypto-asset service provider: aanbieder van cryptodiensten met een MiCA-vergunning.
Cold wallet: Wallet waarvan de sleutel offline wordt bewaard, bijvoorbeeld op een hardware wallet.

DAO: Decentrale autonome organisatie waarvan de regels in smart contracts staan en waarvan de leden met tokens stemmen.
DeFi: Decentralized finance: financiële diensten via smart contracts in plaats van banken. Zie DeFi.
DEX: Decentrale exchange waar je rechtstreeks vanuit je eigen wallet ruilt.

ETF / ETN: Beursproducten die de koers van een cryptomunt volgen. Je bezit een effect, niet de munt zelf.

Gas: Rekenwerk dat een transactie op Ethereum kost, betaald in gwei.
Gwei: Een miljardste ether. De eenheid waarin transactiekosten op Ethereum worden uitgedrukt.

Halving: Halvering van de beloning per blok voor bitcoin-miners, ongeveer eens per vier jaar.
Hash: Digitale vingerafdruk met vaste lengte die volledig verandert bij elke wijziging van de invoer.
Herstelzin: 12 of 24 woorden waarmee je alle sleutels van een wallet kunt herstellen. Deel hem nooit.
Hot wallet: Wallet waarvan de sleutel op een apparaat staat dat met internet verbonden is.

Impermanent loss: Verlies van liquiditeitsaanbieders ten opzichte van gewoon aanhouden, als de koersen in de pool sterk uit elkaar lopen.

KYC: Know Your Customer: identiteitscontrole die aanbieders met vergunning uitvoeren voordat je een account opent.

Layer 2: Netwerk bovenop een blockchain dat transacties bundelt en zo kosten verlaagt.
Liquidatie: Gedwongen verkoop van onderpand als een lening of hefboompositie onvoldoende gedekt is.

Marktkapitalisatie: Koers maal de hoeveelheid munten in omloop.
MiCA: Europese verordening voor markten in cryptoactiva. Zie regelgeving.
Mining: Maken van nieuwe blokken via proof of work, beloond met nieuwe munten en transactiekosten.

NFT: Non-fungible token: unieke token die eigendom van een digitaal object aantoont.

Oracle: Dienst die gegevens van buiten, zoals koersen, naar een blockchain brengt.

Private key: Geheime sleutel waarmee je over een saldo beschikt. Wie hem kent, heeft de munten.
Proof of stake: Consensusmethode waarbij validators munten als onderpand inzetten.
Proof of work: Consensusmethode waarbij miners rekenkracht inzetten om blokken te maken.

Rug pull: Oplichting waarbij de makers van een project met het opgehaalde geld verdwijnen.

Satoshi: Kleinste eenheid van bitcoin: 0,00000001 BTC.
Slippage: Verschil tussen de verwachte en de werkelijke koers bij een ruil, vooral bij weinig liquiditeit.
Smart contract: Programma op een blockchain dat automatisch volgens vaste regels wordt uitgevoerd.
Stablecoin: Token met een stabiele waarde, meestal gekoppeld aan de dollar of euro. Zie stablecoins.
Staking: Munten vastzetten om een proof-of-stakenetwerk te beveiligen, in ruil voor beloningen.

Token: Cryptoactivum dat via een smart contract op een bestaande blockchain is gemaakt.
Travel rule: Verplichting voor aanbieders om bij cryptotransacties gegevens van verzender en ontvanger door te geven.

Validator: Deelnemer die in een proof-of-stakenetwerk blokken controleert en voorstelt.